Boşanma Davası İle Birlikte Veya Bağımsız Açılan Davalar

Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılık almadan katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur.

Boşanmalar arttıkça, boşanma davasındaki teknik detaylar da hayli bir önem kazanmış oldu günümüzde.
Bunlardan biri de, boşanma davasına ilişkin dilekçede boşanmanın yanı sıra farklı isteklerde de bulunabileceği konusudur.
Birlikte açılan davaların incelenmesi konusunu birlikte inceleyelim.
Bunu da sıkışık iç içe geçmiş cümlelerle yazılmış bir makale olarak değil de, alt alta sıralanmış madde madde ele alınmış yalın bir dille anlatmak istiyorum.

 
-Eşya Davası
Eşler birlikte yaşamaya ara verdiklerinde eşyalarını eşinden isteyebilir. Bu dava eşya davası olarak adlandırılmaktadır.

a) Aile Mahkemesi görevlidir
b) Boşanmanın eki değildir
Dava ya da karşı dava şeklinde açılabilir.
c) Mal rejiminin sona ermesi gerekli değildir
Davacı eş kendisine ait eşyalara yönelik olarak her zaman talepte bulunabilir. Mal rejimi sona ermese bile eşya alacağına dair dava açabilir.
d) Nisbi harcın tamamlanması için mehil verilmelidir
-cinsi
-niteliği
-miktarı dava dilekçesinde ayrı ayrı belirtilmelidir
e) Boşanma davasından tefrik edilmesi önerilir
Tefrik zorunluluğu olmasa da boşanma davasını eşya davası sebebiyle uzatmak yeni sorunlara yol açabilir.
-Katkı Payı alacağı Davası
Katkı payı alacağı/değer artış payı alacağı davası karşılıksız yapılan katkının geri alınmasını içerir.
a) Katkının zamanının belirlenmesi
Burada 01.01.2002 tarihi önem arz etmektedir öncesi ve sonrası olarak.

 

-Katkı payı alacağının istenmesi
Eşler 01.01.2002 öncesi katkılarına yönelik istemlerini katkı payı alacağı davası ile isteyebilirler.
-Değer artış payı alacağının istenmesi
Eşler 01.01.2002 sonrası katkılarına yönelik istemlerini değer artış payı alacağı davası ile isteyebilirler.

b) Usul hükümleri
-Aile Mahkemesi görevlidir
-Mal rejiminin sona ermesi gereklidir
-Boşanmanın eki değildir
– Nisbi harcın tamamlanması için mehil verilmelidir
Boşanmanın yanı sıra katkı payı alacağı istenilmişse ve nisbi harcı verilen sürede tamamlanmamışsa usulüne uygun şekilde açılmış bir dava olmaz.
-Boşanma davasından tefrik edilmelidir
Tefrik edilen davada davacı ölmüşse mirasçıları davayı sürdürebilir.
-Boşanma davasının sonucu beklenmelidir.
Mal rejimi sonlanırsa
Mal rejimi sonlanmazsa

-Değer artış payı alacağı Davası
Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılık almadan katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur.
-Katılma Alacağı
Her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

a) Aile Mahkemesi Görevlidir
b) Mal rejiminin sona ermesi gereklidir
Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır.
c) Boşanmanın eki değildir.
d) Nisbi harcın tamamlanması için mehil verilmelidir
-Harç tamamlanırsa
-Harç tamamlanmazsa
e) Boşanma davasından tefrik edilmemelidir
f) Boşanma davasının sonucu beklenmelidir
-Mal rejimi sonlanırsa
-Mal rejimi sonlanmazsa

-Boşanmanın Eki Olmayan Diğer İstekler
Boşanmanın eki niteliğinde olamayan bu istekler konusu aynı zamanda bir maddi tazminat konusu olabilir.
Boşanma davasına ilişkin dava dilekçesinde boşanmanın yanı sıra yer alan boşanmanın eki niteliğinde olmayan diğer isteklere ilişkin nisbi harç tamamlanmazsa usulüne uygun açılmış bir dava olmaz.

Av. Özlem Ağca

 

av. özlem
Ağca Hukuk ve Danışmanlık

Tedbir Nafakasında Usul

Boşanma davası içerisinde hükmedilen tedbir nafakası üzerinden vekalet ücreti takdir edilemez.

 

Tedbir nafakasına yönelik usul hükümleri:

 

-Görevli Mahkeme

Aile Mahkemesi

 

 

-Yetkili Mahkeme

a) eşlerden birinin yerleşim yeri

b) dava öncesi son altı ay birlikte oturulan yer

 

-Taraflar

a) Kadının yararına tedbir nafakası

b) Askerde olan eşin tedbir nafakası yükümlülüğü yoktur

c) Erkek eş yararına tedbir nafakası

d) Erkek eş yararına tedbir nafakası verilmeyecek haller

 

-Harç

Boşanma davası içinde istenmişse harca tabi değildir.

 

-Hüküm Fıkrası

a) Kime verildiği

b) Niteliği

c) Başlangıcı ve sonu

d) Ne miktar verildiği

e) Yeniden hüküm kurulmamalıdır

f) Kısa kararda var gerekçeli kararda yazılmadı ise

g) Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki

h) Sadece ara karar ile verildi ise

 

-Feragat

a) Boşanma kararından önce

b) Boşanma kararından sonra

 

-Tavzih

Boşanma davasında tavzih kararı ile hüküm değiştirerek tedbir nafakası verilemez.

 

-Vekalet Ücreti

Boşanma davası içerisinde hükmedilen tedbir nafakası üzerinden vekalet ücreti takdir edilemez.

-Yabancılık Unsuru

Tarafların ayrı vatandaşlıkta olmaları halinde müşterek mutad mesken hukuku bulunmadığı takdirde Türk hukuku uygulanır

 

-Zamanaşımı

Bağımsız olarak açılan tedbir nafakası davası koşullar oluştuğunda her zaman açılabilir.

 

-Kesin Hüküm

a) Tarafların

b) Davanın konusunun

c) Dava sebebinin aynı olması gerekir.

 

-Islah

Islah bozma kararından sonra yapılamaz.

 

-İnfazı

a) İnfazı olanaklı ise

b) İnfazı olanaksız ise

 

-İade

Ara karar ile hükmedilmiş ve tedbir uygulanmışsa ödeyene iadesi talep edilemez.

 

-Temyiz

Bağımsız açılan tedbir nafakası davasında temyiz isteği harcın yatırıldığı tarihte yapılmış sayılır.

 

-Karar Düzeltme

Bağımsız açılan tedbir nafakası davasında karar düzeltmede bağlanan yıllık nafaka miktarı gözetilmelidir.

 

-İcranın Geri Bırakılması

Nafaka hükmünün icrası geri bırakılmaz.

 

tedbirusul

 

 

Tedbir Nafakasının Kapsamı

Miktarın belirlenmesinde bilirkişi incelemesine kural olarak gerek yoktur.

 

-Miktarı

1)Gelirin Araştırılması

a) Cumhuriyet Savcılığı

b) Mal Müdürlüğü

c) Tapu Sicil Müdürlüğü

d) Belediye Başkanlıkları

e) Banka Müdürlükleri

f) Trafik Şube Müdürlükleri gibi yerlerden araştırma yapılabilir.

 

2)Gelirin Değerlendirilmesi

a) Eşin geliri az ise

b) Eşin geliri varsa

c) Eşin geliri yoksa

d) Eşin geliri araştırılmadıysa

e) Eşlerin geliri eşit ise

f) Eşlerin mesleği varsa

 

3)Bilirkişi İncelemesi

Boşanma davasında tedbir tedbir nafakasının miktarının belirlenmesi kural olarak özel ve teknik bir bilgiyi gerekmektedir.

Miktarın belirlenmesinde bilirkişi incelemesine kural olarak gerek yoktur.

 

-Miktarın Değiştirilmesi

  1. İndirilmesi
  2. Artırılması

 

-Gelecek Yıllardaki Miktarın Kararlaştırılması

Boşanma davası açılmakla birlikte verilen tedbir nafakasının gelecek aylarda ne miktarda ödeneceğine yönelik farklı düzenlemeler getirilebilir.

 

-Ödenmesi

1)Biçimi

a) İrat Biçiminde Ödenmesi

b) Toptan Ödenmesi

 

2)Türü

a) Türk Parası Olarak

b) Ayın Olarak

 

-Faiz

Karar oluşmadan nafaka istenebilir hale gelmeyeceğinden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi isabetsizdir.

İstek bulunması koşuluyla faize borcun muaccel olup borçlunun da temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren hükmedilebilir.

kapsam

 

 

 

Tedbir Nafakasında Süre

Tedbir nafakasına kural olarak boşanma veya ayrılık davasının açıldığı tarihten itibaren hükmedilir ve tedbir nafakası boşanma yada ret hükmünün kesinleştiği tarihe kadar verilir

 

Eş için tedbir nafakasının süresini başlangıcı, sınırlı süre verilmesi ve sona ermesi açısından ayrı ayrı değerlendirmekte fayda var.

 

-Başlangıç

Tedbir nafakasına kural olarak boşanma veya ayrılık davasının açıldığı tarihten itibaren hükmedilir.

 

-Sınırlı Süre Verilmesi

Tedbir nafakasına kural olarak boşanma veya ayrılık davasının açıldığı tarihten itibaren hükmedilir ve tedbir nafakası boşanma yada ret hükmünün kesinleştiği tarihe kadar verilir.

 

-Sona Ermesi

a) Eşlerden birinin ölmesi

b) Boşanma kararının kesinleşmesi

c) Sınırlı sürenin tamamlanması

d) Başkasıyla düzenli yaşamaya başlaması

e) Boşanma davasından feragat edilmesi

f) Kaldırılmasına karar verilmesi

g) Tedbir nafakasından feragat edilmesi

 

tedbirsüre

 

 

 

Tedbir Nafakasında İstek

Boşanma davasından bağımsız verilen tedbir nafakasının daha sonra koşulları varsa artırılması da istenebilir

 

Boşanma veya ayrılık davasında hakim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin geçimine ilişkin geçici önlemleri istek olmasa bile kendiliğinden alır.

Eşlerin tedbir nafakasına yönelik değişik şekil ve zamanlarda istekleri de bulunabilir.

İstek konusunu şu başlıklar altında incelemek gerekiyor:

-İstek aşılamaz

Aile mahkemesi tarafından istek miktarı aşılarak eş yararına tedbir nafakası verilemez.

 

-İstek belirsiz ise

Tarafların istedikleri nafakanın niteliği belirsizse açıklama yapılması istenmelidir.

 

-İsteğe rağmen karar verilmedi ise

Eğer tarafların tedbir nafakasına ilişkin bir istemi varsa olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekir.

 

-Kendiliğinden verilir

TMK’nın hükmüne göre boşanma veya ayrılık davasında hakim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin geçimine ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.

 

-Önce istendi sonra istenmedi ise

Tedbir nafakası isteminden feragat eden daha sonra ihtiyacı olduğu için tedbir nafakası takdir edilmesini istemişse muhtaç olduğu gerçekleşmişse feragat tarihinden değil, yeni istek tarihinden itibaren tedbir nafakasına karar verilmelidir.

 

-İstenmediği açıklanmışsa

a) İstenmediği dava dilekçesinde açıklanabilir

b) İstenmediği cevap dilekçesinde açıklanabilir

c) İstenmediği duruşmada açıklanabilir

 

-Boşanma kesinleşmişse açıklanmaz

Boşanma kararı kesinleştikten sonra gerçekleşen tedbir nafakası istemleri reddedilir.

 

-Bağımsız dava ile istenilmiş ise

Boşanma davasından bağımsız verilen tedbir nafakasının daha sonra koşulları varsa artırılması da istenebilir.

 

istektedbir

 

 

 

Tedbir Nafakasının Niteliği

Yasa koyucu, boşanma hukukunda nafaka kurumu için kusur unsurunu sadece yoksulluk ve bakım nafakasında öngörmüştür

 

Boşanma veya ayrılık davasında eşlerin geçimi için verilecek nafakaya tedbir nafakası denir.

-Genel Olarak

Tedbir Nafakası belirlenirken kural olarak tutukluluk, hükümlülük ve özellikle işsiz kocanın kocanın nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

 

-Kusura Dikkate Alınmaz

Yasa koyucu, boşanma hukukunda nafaka kurumu için kusur unsurunu sadece yoksulluk ve bakım nafakasında öngörmüştür.

 

-Evlilik Dışı Birliktelik Varsa Verilmez

Bir başkası ile yaşayan eşe tedbir nafakası verilmez.

Tedbir nafakasını engelleyen birliktelik için aşağıdaki koşullar dikkate alınır:

a) Bir başkası ile yaşanıyor olmalı

b) Ekonomik destek bulunmalıdır

c) Gereksinim destekle sonlanmalıdır

d) Ekonomik birlik oluşmalıdır

 

-Tereke Alacağına Dahildir

Nafaka alacaklısının ölümü durumunda ölüm tarihine kadar işleyen nafaka miktarı terekenin alacağını oluşturur.

 

tedbirnafakası

 

 

Boşanmalarda Aile Konutuna İlişkin Önlemler

Aile konutu, sürekli olarak barınmak üzere kullanılan ve aile yaşamının yoğunlaştığı oturma yeridir

 

-Ortak Konut – Aile Konutu Karşılaştırılması

a) Ortak konut – Eşlerin birlikte seçtikleri oturacakları konut kavramı TMK’da ortak konut olarak adlandırılmıştır.

b) Aile konutu – Aile konutu, sürekli olarak barınmak üzere kullanılan ve aile yaşamının yoğunlaştığı oturma yeridir.

 

-Aile Konutunun Unsurları

1) Evlilik birliği kurulmuş olmalıdır.

a) Bütün evliliklerde uygulanır

b) Nişanlılar arasında ve evlilik dışı birliktelik yaşamalarda uygulanmaz

c) Terk halinde uygulanır

d) Birlikte yaşamaya ara verilmesinde uygulanır

e) Boşanma ve evliliğin iptali davası açılmasında uygulanır

f) Ayrılık kararı verilmesinde uygulanır

2) Aile yaşamanın yoğunlaştığı bir konut bulunmalıdır.

a) Oturmaya elverişli olmalıdır

b) Geçerli bir ayni ya da kişisel hakka dayalı olmalıdır

c) Kural olarak tek konut olabilir

d) Fiilen kullanılıyor olmalıdır.

 

-Ev Eşyası Kavramı

Ev eşyası kural olarak birlikte kullanılan bir eşya olması gerekmektedir.

Ev eşyalarına örnek olarak;

Buzdolabı, Çamaşır makinesi, Mobilyalar, Evdeki süs bitkiler vs..

 

-Aile Konutu Şerhi

a) Niteliği

b) Konulması

c) Aile Konutu Şerhinin Kaldırılması

 

-Aile Konutu Üzerinde Evliliğin Genel Hükümlerine ilişkin Haklar

Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça,

-aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez

-aile konutunu devredemez

-aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.

 

ailekonutunailişkin